بی متال

بیمتال یا رله اضافه‌بار حرارتی یکی از تجهیزات مهم در سیستم‌های حفاظت موتور و تابلوهای برق صنعتی است. این تجهیز با کنترل جریان عبوری از موتور، در صورت ایجاد اضافه‌بار از ادامه فعالیت موتور در شرایط نامناسب جلوگیری می‌کند.

در بسیاری از مدارهای راه‌اندازی موتور، بیمتال در کنار کنتاکتور مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این ساختار، کنتاکتور وظیفه قطع و وصل مدار قدرت را بر عهده دارد و بیمتال از موتور در برابر اضافه‌بار محافظت می‌کند.

انتخاب صحیح بیمتال اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتخاب محدوده جریان نامناسب یا استفاده از رله حرارتی ناسازگار با کنتاکتور می‌تواند عملکرد سیستم حفاظتی را تحت تأثیر قرار دهد.

در فانال گروپ می‌توانید انواع تجهیزات برق صنعتی و تجهیزات حفاظتی مورد استفاده در تابلوهای برق را بررسی کرده و بر اساس مشخصات فنی پروژه، محصول مناسب را انتخاب کنید.

بیمتال چیست؟

بیمتال یک رله حفاظتی حرارتی است که برای محافظت موتورهای الکتریکی در برابر اضافه‌بار استفاده می‌شود.

این تجهیز با عبور جریان از المنت‌های حرارتی خود، شرایط جریان موتور را کنترل می‌کند. هنگامی که جریان برای مدت مشخصی از مقدار تنظیم‌شده بیشتر شود، مکانیزم حرارتی بیمتال فعال شده و کنتاکت‌های کمکی آن تغییر وضعیت می‌دهند.

این تغییر وضعیت می‌تواند مدار فرمان کنتاکتور را قطع کند و در نتیجه موتور از مدار خارج شود.

به همین دلیل، بیمتال یکی از تجهیزات رایج در مدارهای راه‌اندازی و حفاظت موتورهای الکتریکی است.

وظیفه بیمتال در تابلو برق صنعتی چیست؟

مهم‌ترین وظیفه بیمتال، حفاظت موتور در برابر اضافه‌بار است.

اضافه‌بار ممکن است در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود، از جمله:

• افزایش بار مکانیکی موتور
• گیرپاژ یا افزایش مقاومت مکانیکی
• افزایش جریان مصرفی
• شرایط نامتعادل در مدار
• مشکلات مکانیکی تجهیزات متصل به موتور
• کارکرد موتور خارج از شرایط طراحی

ادامه کار موتور در چنین شرایطی می‌تواند باعث افزایش دما و آسیب به سیم‌پیچ‌ها شود. بیمتال با تشخیص شرایط اضافه‌بار و ارسال فرمان قطع، به جلوگیری از ادامه این وضعیت کمک می‌کند.

بیمتال چگونه کار می‌کند؟

اساس عملکرد بیمتال بر اثر حرارتی جریان الکتریکی است.

هنگامی که جریان از المنت‌های حرارتی بیمتال عبور می‌کند، این المنت‌ها متناسب با میزان جریان گرم می‌شوند. اگر مقدار جریان از محدوده تنظیم‌شده بیشتر شود و این وضعیت برای مدت مشخصی ادامه پیدا کند، مکانیزم حرارتی بیمتال فعال می‌شود.

پس از عملکرد بیمتال، کنتاکت‌های کمکی تغییر وضعیت داده و می‌توانند مدار فرمان کنتاکتور را قطع کنند.

در نتیجه موتور خاموش شده و از ادامه کار در شرایط اضافه‌بار جلوگیری می‌شود.

انواع بیمتال

بیمتال‌ها با توجه به محدوده جریان، نوع نصب، کاربرد و ویژگی‌های عملکردی در مدل‌های مختلف تولید می‌شوند.

بیمتال موتور سه فاز

این مدل برای حفاظت موتورهای سه فاز در تابلوهای برق صنعتی بسیار رایج است.

بیمتال قابل تنظیم

این نوع بیمتال دارای محدوده مشخصی برای تنظیم جریان عملکرد است و می‌توان آن را بر اساس جریان نامی موتور تنظیم کرد.

بیمتال قابل نصب روی کنتاکتور

برخی بیمتال‌ها برای نصب مستقیم روی کنتاکتورهای مشخص طراحی شده‌اند. در هنگام خرید این مدل‌ها باید سازگاری دقیق بین کنتاکتور و رله حرارتی بررسی شود.

بیمتال با ریست دستی یا اتوماتیک

بسته به مدل، امکان Reset دستی یا اتوماتیک وجود دارد. انتخاب حالت مناسب باید بر اساس طراحی مدار، شرایط بهره‌برداری و الزامات ایمنی انجام شود.

تفاوت بیمتال و فیوز چیست؟

بیمتال و فیوز وظایف حفاظتی متفاوتی دارند.

بیمتال عمدتاً برای حفاظت موتور در برابر اضافه‌بار استفاده می‌شود و امکان تنظیم محدوده جریان را دارد.

در مقابل، فیوز برای حفاظت در برابر جریان‌های بسیار بالا و به‌خصوص اتصال کوتاه طراحی شده است.

بنابراین نمی‌توان بیمتال را جایگزین کامل فیوز یا سایر تجهیزات حفاظت اتصال کوتاه دانست. در یک سیستم حفاظتی استاندارد، هر تجهیز باید متناسب با نوع خطری که قرار است در برابر آن محافظت ایجاد کند انتخاب شود.

بیمتال در کنار کنتاکتور چگونه استفاده می‌شود؟

یکی از رایج‌ترین ترکیب‌ها در مدارهای کنترل موتور، استفاده از کنتاکتور و بیمتال است.

در این مدار:

کنتاکتور: وظیفه قطع و وصل موتور را بر عهده دارد.

بیمتال: موتور را در برابر اضافه‌بار محافظت می‌کند.

هنگامی که جریان موتور از مقدار تنظیم‌شده بیشتر شده و شرایط اضافه‌بار ادامه پیدا کند، بیمتال عمل کرده و از طریق کنتاکت کمکی خود فرمان قطع کنتاکتور را صادر می‌کند.

این ترکیب یکی از مدارهای متداول در تابلوهای برق صنعتی و مدارهای راه‌اندازی موتور است.

راهنمای انتخاب بیمتال مناسب

انتخاب بیمتال باید بر اساس مشخصات واقعی موتور و مدار انجام شود.

۱. جریان نامی موتور

اولین و مهم‌ترین پارامتر، جریان نامی موتور است. این مقدار معمولاً روی پلاک موتور درج شده است.

۲. محدوده تنظیم بیمتال

جریان نامی موتور باید در محدوده تنظیم بیمتال قرار داشته باشد.

انتخاب بیمتالی که محدوده آن با جریان موتور مطابقت ندارد می‌تواند باعث عملکرد نادرست سیستم حفاظتی شود.

۳. سازگاری با کنتاکتور

در صورت استفاده از بیمتال قابل نصب روی کنتاکتور، باید مدل کنتاکتور و بیمتال از نظر فنی با یکدیگر سازگار باشند.

۴. کلاس عملکرد

کلاس عملکرد رله حرارتی باید متناسب با نوع موتور و شرایط راه‌اندازی انتخاب شود.

۵. شرایط کاری

دمای محیط، تعداد دفعات راه‌اندازی، نوع بار و شرایط نصب نیز می‌توانند در انتخاب تجهیزات حفاظتی مؤثر باشند.

برندهای معتبر بیمتال

بیمتال در برندهای مختلفی تولید می‌شود و هنگام انتخاب باید علاوه بر برند، مشخصات فنی مدل موردنظر نیز بررسی شود.

از برندهای شناخته‌شده در حوزه تجهیزات برق صنعتی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اشنایدر الکتریک
• زیمنس
• LS
• هیوندای
• چینت
• هیمل

انتخاب برند مناسب باید بر اساس مشخصات پروژه، سازگاری تجهیزات، شرایط کاری و دسترسی به خدمات و قطعات انجام شود.

قیمت بیمتال به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت بیمتال به مدل و مشخصات فنی آن بستگی دارد و نمی‌توان یک قیمت ثابت برای تمام محصولات تعیین کرد.

عوامل مؤثر بر قیمت عبارت‌اند از:

• برند سازنده
• محدوده جریان
• کلاس عملکرد
• نوع نصب
• قابلیت تنظیم
• نوع Reset
• کیفیت ساخت
• سازگاری با کنتاکتور
• شرایط بازار و موجودی

بنابراین هنگام بررسی قیمت بیمتال بهتر است تنها قیمت را ملاک قرار ندهید و مشخصات فنی و تناسب محصول با موتور را نیز بررسی کنید.

خرید بیمتال از فانال گروپ

برای خرید بیمتال مناسب، ابتدا باید مشخصات موتور و مدار موردنظر را بررسی کنید. جریان نامی موتور، محدوده تنظیم رله حرارتی، نوع کنتاکتور و شرایط کاری از مهم‌ترین پارامترهایی هستند که باید در انتخاب محصول مورد توجه قرار گیرند.

فانال گروپ در حوزه تجهیزات برق صنعتی و تجهیزات مورد استفاده در پروژه‌های صنعتی و ساختمانی فعالیت می‌کند و امکان بررسی و انتخاب تجهیزات متناسب با نیاز پروژه را فراهم می‌کند.

اگر برای انتخاب بیمتال مناسب بین چند مدل مختلف تردید دارید، بررسی مشخصات فنی محصول در کنار اطلاعات موتور و کنتاکتور می‌تواند به انتخاب دقیق‌تر کمک کند.

سوالات متداول درباره بیمتال

بیمتال چیست؟

بیمتال یا رله اضافه‌بار حرارتی، تجهیزی حفاظتی است که برای محافظت موتور در برابر اضافه‌بار و افزایش بیش از حد جریان استفاده می‌شود.

آیا بیمتال از موتور در برابر اتصال کوتاه محافظت می‌کند؟

خیر. بیمتال برای حفاظت در برابر اضافه‌بار طراحی شده است و حفاظت اتصال کوتاه به تجهیزات حفاظتی مناسب دیگری نیاز دارد.

بیمتال چگونه موتور را محافظت می‌کند؟

با عبور جریان از المنت حرارتی، افزایش جریان باعث گرم شدن این بخش می‌شود. در صورت ادامه اضافه‌بار، مکانیزم بیمتال عمل کرده و از طریق کنتاکت کمکی، مدار فرمان کنتاکتور را قطع می‌کند.

چگونه بیمتال مناسب موتور را انتخاب کنیم؟

باید جریان نامی موتور، محدوده تنظیم بیمتال، کلاس عملکرد، نوع نصب و سازگاری آن با کنتاکتور بررسی شود.

آیا بیمتال قابل تنظیم است؟

بله. بسیاری از رله‌های حرارتی صنعتی دارای محدوده تنظیم جریان هستند.

آیا بیمتال جایگزین فیوز است؟

خیر. بیمتال و فیوز وظایف حفاظتی متفاوتی دارند و معمولاً هر دو در ساختار حفاظتی مناسب مدار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

جمع‌ بندی

بیمتال یا رله اضافه‌بار حرارتی یکی از تجهیزات مهم حفاظت موتور در تابلوهای برق صنعتی است. این تجهیز با تشخیص شرایط اضافه‌بار و تغییر وضعیت کنتاکت‌های خود، امکان قطع مدار فرمان و توقف موتور را فراهم می‌کند.

برای انتخاب بیمتال مناسب باید پارامترهایی مانند جریان نامی موتور، محدوده تنظیم، کلاس عملکرد، شرایط کاری و سازگاری با کنتاکتور را بررسی کرد.

انتخاب صحیح تجهیزات حفاظتی می‌تواند به عملکرد مطمئن‌تر سیستم برق صنعتی و کاهش احتمال آسیب ناشی از اضافه‌بار کمک کند.

برای بررسی و خرید بیمتال و تجهیزات برق صنعتی می‌توانید محصولات موجود در فانال گروپ را بررسی کرده و مشخصات فنی هر محصول را با نیاز پروژه خود مقایسه کنید.